Belgenmonument


Wat is het verhaal?

Op 4 augustus 1914 raakte België betrokken bij de Eerste Wereldoorlog. Na de val van Antwerpen zochten meer dan 1 miljoen burgers en 30.000 militairen een veilig heenkomen in neutraal Nederland. Zo was op een gegeven moment 1 op de 6 mensen in Nederland een vluchteling. In eerste instantie werden de militairen ondergebracht in kazernes, zoals de Juliana van Stolbergkazerne in Amersfoort. In deze kazerne bestemd voor slechts 4.000 man waren op 13 oktober 1914 in totaal 16.500 Belgische militairen ondergebracht.

De huisvesting van de soldaten was een groot probleem. Daarom liet de minister van Oorlog al spoedig speciale interneringskampen bouwen. Twee grote kampen werden bij Zeist, op grondgebied van de gemeente Soest, uit de grond gestampt. Een groot probleem van de Belgen in de kampen was de verveling. Als geïnterneerden beloofden niet te ontsnappen, mochten ze tegen betaling gaan werken.

Een bijzonder werkgelegenheidsproject startte op Belgisch initiatief in Amersfoort. Het idee ontstond om een gedenkteken op te richten om als dank voor de Nederlandse gastvrijheid tijdens de oorlog. De Belgische architect Huib Hoste maakte het ontwerp, de landschappelijke inpassing was het werk van de Belgische tuinarchitect Louis van der Swaelmen. Het beeldhouwwerk was grotendeels van de hand van Hildo Krop. Het Belgenmonument is in omvang het grootste monument van Nederland.

Bouwjaar
1916
Type erfgoed
Maatschappelijk erfgoed, Militair erfgoed, Ruimtelijk erfgoed
Soort gebouw
Herdenkingsmonument
Gebruik
Maatschappelijk, Overig
Beschikbaarheid
In gebruik
Adres
Belgenlaan 1
Plaatsnaam
Amersfoort

Wat gebeurt hier nu?

Het Belgenmonument verkeert in zeer slechte staat, vermoedelijk door het ontbreken van voldoende cement tijdens de bouw in 1916/1917. Met financiering van de provincie Utrecht (Fonds Erfgoed Parels) en de gemeente Amersfoort wordt het monument in 2016 gerestaureerd. Ook het omliggend groen wordt in deze restauratie betrokken. De zichtas naar de Daam Fockemalaan wordt hersteld, het S-vormig pad gerestaureerd en het oorspronkelijke hakhoutbeheer gedeeltelijk teruggebracht.

Geregeld kun je hier beiaardklanken horen. In het hoofdgebouw bevindt zich een oefenklavier van de in Amersfoort gevestigde Nederlandse Beiaardschool. Dit is een van de twee beiaardscholen in de wereld. De andere beiaardschool is gevestigd in Mechelen in België.

Wat kan ik hier doen?

Het Belgenmonument is te bezoeken. Bij het monument hoort een aangelegde tuin, inclusief bloembakken en een fontein met meerdere sproeiers. Het ontwerp van de tuin is aangepast aan de architectuur, de sfeer en het karakter van het monument. Er worden rondleidingen verzorgd door het Gilde Amersfoort en  Amersfoortse Gidsen. Het monument ligt op de Amersfoortse Berg. Dit is een geliefd wandel-, fiets- en recreatiegebied.

Wat is hier in de buurt?